به گزارش شاهد به نقل از مهر، نشست نقد و بررسی کتاب «عرفان خراسان» نوشته محمد رودگر، به همت پژوهشکده فرهنگ و هنر اسلامی و با هدف واکاوی ابعاد فکری و محتوایی کتاب و بررسی جایگاه عرفان خراسان در سنت عرفانی ایران و جهان اسلام شکل گرفت و تلاش داشت ضمن معرفی ساختار اثر، به اهمیت مبحث عرفان و تاثیر آن در تاریخ اندیشه اسلامی هم بپردازد.
کتاب «عرفان خراسان» در کلیت خود به بررسی سه محور اصلی می پردازد. مبانی نظری عرفان خراسان، مبانی عملی و سلوکی و همینطور گرایش ها و پیوندهای شیعی در این سنت عرفانی.
نویسنده در این اثر کوشیده است تا عرفان خراسان را نه صرفا بعنوان یک جریان تاریخی محدود، بلکه به مثابه یک خاستگاه فکری و معنوی اثرگذار در جهان اسلام معرفی کند؛ جریانی که از بستر فرهنگی و اجتماعی خراسان برخاسته و در طول قرون، اهمیت بالای ی در تشکیل تجربه عرفانی، ادبیات معنوی و نگرش های کلامی و فلسفی مسلمانان ایفا کرده است.
در این جلسه، سه تن از محققان و استادان حوزه عرفان و مطالعات اسلامی حضور داشتند. حجت الاسلام مرتضی کربلایی بعنوان مدرس حوزه علمیه و دانشگاه، یکی از سخنرانان اصلی برنامه بود. همینطور سیدحسین شهرستانی معاون پژوهشی پژوهشکده فرهنگ و هنر اسلامی، بعنوان میزبان علمی نشست در بحث ها مشارکت داشت. در کنار آنان، محمد رودگر نویسنده کتاب و عضو هیأت علمی پژوهشکده امام خمینی(ره) و انقلاب اسلامی، ضمن حضور در جلسه به توضیح در رابطه با فرآیند نگارش اثر و دغدغه های پژوهشی خود پرداخت. در قسمت ابتدایی نشست، محمد رودگر توضیحاتی در رابطه با زمینه های تشکیل این کتاب و لزوم پرداختن به عرفان خراسان عرضه داد.
وی با اشاره به این که عرفان ایرانی دارای لایه های متنوع تاریخی، فکری و اجتماعی است، بر اهمیت بازخوانی سنت های عرفانی بومی در چهارچوب مطالعات علمی و روشمند تاکید کرد. به قول او، پرداختن به عرفان خراسان می تواند در فهم بهتر مسیر تطور عرفان اسلامی و نسبت آن با فرهنگ ایرانی نقشی کلیدی داشته باشد.
در ادامه، بحث هایی در رابطه با مفهوم عرفان ایرانی و خصوصیت های شاخص آن عنوان شد. حاضران در نشست ضمن اشاره به گستره عرفان در تمدن اسلامی، به دیدگاه های بعضی از بزرگان عرفان همچون ابن عربی و امام محمد غزالی پرداختند و نسبت این دیدگاه ها را با سنت عرفانی شرق ایران و خراسان مطرح نمودند.
این بخش از نشست تلاش داشت نشان دهد که عرفان خراسان در تعامل با جریان های بزرگ عرفانی جهان اسلام شکل گرفته و با این وجود خصوصیت های فرهنگی و اعتقادی خاص خویش را حفظ نموده است. در قسمت اصلی این جلسه، کتاب «عرفان خراسان» توسط میهمانان دعوت شده مورد نقد و بررسی قرار گرفت. سخنرانان ضمن ارزیابی رویکرد نویسنده، به ساختار کتاب، محورهای پژوهشی آن و نوع تحلیل های عرضه شده پرداختند و یادآور شدند که این کتاب توانسته عرفان خراسان را در سه سطح نظری، عملی و مذهبی بررسی کند و تصویری نسبتاً جامع از این جریان عرضه نماید.
حرف آخر اینکه نویسنده در این اثر کوشیده است تا عرفان خراسان را نه صرفاً به عنوان یک جریان تاریخی محدود، بلکه به مثابه یک خاستگاه فکری و معنوی اثرگذار در جهان اسلام معرفی کند؛ جریانی که از بستر فرهنگی و اجتماعی خراسان برخاسته و در طول قرون، اهمیت بالای ی در تشکیل تجربه عرفانی، ادبیات معنوی و نگرش های کلامی و فلسفی مسلمانان ایفا کرده است. به قول او، پرداختن به عرفان خراسان می تواند در فهم بهتر مسیر تطور عرفان اسلامی و نسبت آن با فرهنگ ایرانی نقشی کلیدی داشته باشد.
