به گزارش شاهد، رئیس شورای عالی حوزه علمیه تهران اظهار داشت: اصطلاح روحانی به مفهوم راهب و گوشه نشین از فرهنگ مسیحیت وارد ادبیات ما شد در صورتیکه عالم دین در جامعه مسلمانان باید در میان مردم سیر کند.
به گزارش شاهد به نقل از مهر، آیت الله علی اکبر رشاد، رییس شورایعالی حوزه علمیه تهران، در نشست علمی «زیست مقدس» که در مدرسه علمیه خاتم الاوصیا و به یاد مرحوم آیت الله مقدس برگزار شد، با تبیین دقیق مفهوم «عالم دینی تراز» اظهار داشت: هر عالمی که اطلاعات دینی در سینه دارد، عالم دینی نیست؛ عالم دینی کسی است که دین در قامت او دیده شود، در چهره و رفتار و معاشرتش تجسم یابد. وی با اعلان اینکه «روحانی بی اخلاق، روحانی نیست؛ حتی اگر سه جلد کتاب اخلاق نوشته باشد»، بر ضرورت الگوگیری طلاب جوان از شخصیت هایی چون آیت الله مقدس تاکید کرد و با انتقاد از کاربرد سطحی واژه «روحانی» اظهار داشت: اصطلاح روحانی از فرهنگ مسیحیت وارد ادبیات ما شد. در آنجا روحانی یعنی راهب گوشه نشین، تارک دنیا. در حالیکه عالم دینی در منطق دوده (ع) در جامعه است، با مردم زندگی می کند، اما اسیر دنیا نیست.» آیت الله رشاد در ادامه با تفکیک میان «عالم به دین» و «عالم دینی» توضیح داد: امکان دارد کسی انبوهی از معلومات دینی در کتاب ها و حافظه خود ذخیره کرده باشد، اما این علم در جان او رسوخ نکرده و به عمل تبدیل نشده باشد. چنین فردی در حقیقت کتابخانه ای متحرک است. اما عالم دینی کسی است که با دیدن او انسان یاد خدا می افتد. رییس شورایعالی حوزه علمیه تهران سپس شش شاخص اصلی برای «عالم دینی تراز» را برشمرد و اظهار داشت: زهد، ساده زیستی و معناورزی، اخلاق اجتماعی و خوش خُلقی در معاشرت، دانش عمیق همراه با زمان آگاهی و فهم تاریخی، برخورداری از مهارت های سخت و نرم موردنیاز برای تبلیغ، همچون مخاطب شناسی، عرف شناسی و قدرت حل تعارض، رعایت حریم ها و احتیاط در شبهات؛ حتی ترک مکروهاتی که برای روحانی حرام به حساب می آید، ذکاوت، دوراندیشی و آینده شناسی در تصمیمات اجتماعی از خاصیت عالمان به دین است. وی با ذکر مثالی درباره ی حساسیت عرفی نسبت به رفتار روحانیون اظهار داشت: امکان دارد برای یک فرد عادی خوردن ساندویچ در خیابان اشکال نداشته باشد، ولی برای روحانی خلاف مروّت است و اثر شرعی دارد. همان گونه که مروت را در کنار عدالت برای امامت جماعت شرط می دانند. آیت الله رشاد سپس با تطبیق این فاکتورها بر شخصیت مرحوم آیت الله مقدس اضافه کرد: ایشان با حداقل امکانات، مدرسه علمیه تأسیس کرد و نسلی از طلاب را تربیت نمود. با وجود سن بالا، روحیه ای جوان و زمان شناس داشت و محبوب نوجوانان بود؛ این نشانه درک زمانه و معاشرت صحیح با نسل جدید است. وی با هشدار نسبت به خلأ معنوی در تهران اظهار داشت: تهران یکی بعد از دیگری استوانه های معنوی خودرا از دست می دهد. این فقط فروکش فیزیکی نیست؛ سقوط معنوی است. اگر جای این بزرگان پر نشود، جامعه گرفتار خطر خواهد شد. رشاد در پایان، ضمن اظهار تأسف از عدم حضور فیزیکی در جلسه، با اشاره به ضبط درس هفتگی خود جهت شرکت در این مراسم اظهار داشت: امیدوارم خداوند به ما توفیق دهد که حق این بزرگان را در معرفی و الگوپردازی برای نسل امروز ادا نماییم.
حرف آخر اینکه وی با اشاره به اینکه روحانی بی اخلاق، روحانی نیست؛ حتی اگر سه جلد کتاب اخلاق نوشته باشد، بر لزوم الگوگیری طلاب جوان از شخصیت هایی چون آیت الله مقدس تصریح کرد و با انتقاد از کاربرد سطحی واژه روحانی گفت: اصطلاح روحانی از فرهنگ مسیحیت وارد ادبیات ما شد. اما عالم دینی کسی است که با دیدن او انسان یاد خدا می افتد.
