شاهد: شاهد: بااینکه وظیفه اصلی حوزه های علمیه، حفظ و نشر علوم اسلامی است، اما طلاب در عرصه های علمیه به تهذیب نفس و کسب فضائل اخلاقی می پردازند و یاد می گیرند که چگونه با اخلاص در راه خدا گام بردارند.
خبرگزاری مهر -گروه دین و اندیشه-سیده فاطمه سادات کیایی: حوزه های علمیه، به مثابه کارخانه های انسان سازی، وظیفه خطیر تربیت عالمان دینی را بر عهده دارند. این نهادها، با جذب جوانان مستعد و علاقمند به علوم اسلامی، آنها را در راه دانش و تقوا قرار می دهند. طلاب در حوزه های علمیه، سال ها به فراگیری علوم مختلفی همچون فقه، اصول، تفسیر، حدیث، کلام، فلسفه و ادبیات عرب می پردازند. آنها نه تنها دانش نظری کسب می کنند، بلکه با شرکت در مباحثات علمی و جلسات اخلاقی، قدرت استدلال و بیان خویش را هم تقویت می کنند. حوزه های علمیه، میراث دار گرانبهای علوم اسلامی هستند. این نهادها، با تدریس، پژوهش، تألیف و ترجمه، به حفظ و نشر این علوم می پردازند. در حوزه های علمیه، متون اصلی علوم اسلامی مورد مطالعه و بررسی قرار می گیرند و اساتید با عرضه تفاسیر و توضیحات جدید، به غنای این علوم می افزایند.
علاوه بر تدریس، حوزه های علمیه به پژوهش و پژوهش هم اهمیت زیادی می دهند. محققان حوزوی، با بررسی متون قدیمی و عرضه نظریات جدید، به توسعه علوم اسلامی کمک می کنند. همچنین، تألیف و ترجمه کتاب های علمی هم همچون فعالیتهای مهم حوزه های علمیه است. حوزه اهمیت بالای ی در ترویج فرهنگ اسلامی در جامعه دارد. عالمان دینی با استفاده از ابزارهای مختلفی مانند سخنرانی، منبر، کتاب، مقاله، رسانه و … به ترویج ارزش های اسلامی، اخلاق، احکام و معارف دینی می پردازند.
اگرچه وظیفه اصلی حوزه های علمیه، حفظ و نشر علوم اسلامی است، اما این نهادها در تولید علم هم نقش دارند. عالمان دینی با پژوهش و پژوهش در زمینه های مختلف علوم اسلامی، به تولید علم می پردازند و به غنای این علوم می افزایند. آنها با عرضه نظریات جدید و بررسی مسایل روز، به توسعه علوم اسلامی کمک می کنند. حوزه های علمیه فقط به تربیت علمی طلاب نمی پردازند، بلکه به تربیت اخلاقی آنها هم اهمیت می دهند. طلاب در حوزه های علمیه، با الگوگیری از اساتید و علمای اخلاق، به تهذیب نفس و کسب فضائل اخلاقی می پردازند. آنها یاد می گیرند که چگونه با اخلاص و فروتنی، به خدمت به خلق بپردازند و در راه خدا گام بردارند.
حوزه علمیه تهران دارای تاریخچه ای غنی است که به عصر صفوی برمی گرداند.. در دوره قاجار، حوزه تهران با مدارس جدید و ورود به این عرصه، به مرکزیت علمی و دینی بیشتر دست پیداکرد. اما در این زمان، خودباختگی نسبت به فرهنگ غرب و ضعف دینداری حکومت ها هم مشهود بود و این مورد سبب گسترش فرهنگ غربی در ایران شد. با ورود اندیشه های غربی و استاد برای تدریس فلسفه، حوزه فلسفی تهران شکل گرفت. شخصیت هایی چون ملأ عبدالله زنوزی و آقا محمدرضا حکیم قمشه ای در این عرصه نقشی دارند. فلاسفه ای مانند میرزا ابوالحسن جلوه و شاگردان آنان، به تقویت این حوزه پرداختند. حوزه علمیه تهران با تاریخچه ای غنی و تأثیرگذار، نه تنها به پرورش فلاسفه و علمای بزرگ پرداخته، همواره تلاش کرده است در رویارویی با چالش های فرهنگی و اجتماعی، نقش آفرینی کند.
حوزه علمیه امام خمینی واقع در منطقه ازگل تهران، پیش از این هم رتبه های برتر در قسمت های مختلف حوزه های علمیه را کسب کرده بود اما سال جاری این مجتمع آموزشی موفق به کسب رتبه اول در بین مدارس علمیه کل کشور شد.
به همین منظور با حجت الاسلام عادل محسنی مدیر مدرسه علمیه امام خمینی (ره) به گفتگو نشستیم که در ادامه حاصل آنرا می خوانید:
حجت الاسلام عادل محسنی ضمن اشاره به برخی اقدامات و فعالیتهای این حوزه بیان نمود: حوزه علمیه امام خمینی در چهار عرصه آموزشی، تهذیبی، پژوهشی و جهادی و تبلیغی فعالیت دارد و مجموع ۴۰۰ طلبه در آن مشغول به تحصیل هستند که ۲۸۰ تن از آنان در مقطع یک تا ۱۰ حوزه و ۱۲۰ تن باقی دروس خارج و تخصصی را می خوانند که اساتید خبره از قم و تهران مشغول به تدریس این دروس هستند. همینطور در چهار رشته مشاوره اسلامی، تفسیر قرآن، مدرسه فقه، اصول و اخلاق و تربیت، دانش پژوهش داریم.
مدیر مدرسه علمیه امام خمینی (ره) در ادامه به بیان برخی فعالیتها در حوزه آموزشی پرداخت و اظهار داشت: در بعد آموزشی از اساتید و فضلای بزرگ قم که مقیم هم هستند بهره می بریم، حضور استاد کنار طلبه ها می تواند حائز اهمیت باشد چون که خیلی از مشکلات حوزه های علمیه تهران به علت نبود اساتید مقیم است و اساتید در مشاغل غیر حوزوی هستند. حضور این اساتید سبب تمرکز تدریس و ارتباط تربیتی و دوستانه با طلبه ها می شود.
محسنی ضمن اشاره به دیگر برنامه های آموزشی خاطرنشان کرد: در حوزه علمیه امام خمینی، برنامه ریزی آموزشی بگونه ای است که تمامی دروس مصوب شورایعالی حوزه علمیه با نظم و دقت تدریس می شود. تعطیلات مدرسه به حداقل ممکن رسیده و دوره های تابستان تنها یک ماه به طول می انجامد. از ابتدای شهریور تا تیرماه، کلاس ها و امتحانات به شکل مداوم برگزار می گردند و در فصل تابستان هم دور ه های تکمیلی برای دروس پیشرفته و مهارت های زندگی عرضه می شود. این دوره ها شامل موضوع هایی مانند روانشناسی برخورد با همسر و تربیت فرزند است که به تعمیق دانش طلاب کمک می نماید.
نظارت و تثبیت مباحث درسی
مدیر مدرسه علمیه امام خمینی (ره) یکی از محورهای مهم آموزشی، نظارت بر مباحث عرضه شده توسط طلاب دانست و اضافه کرد: دروس فقط توسط استاد عرضه نمی شوند بلکه طلاب بعد از کلاس، با مطالعه و پژوهش مختصر، مباحث را برای یکدیگر بیان می کنند. این شیوه نه تنها سبب تثبیت مطالب می شود بلکه فرصتی برای پرسیدن سوالات و آماده سازی برای تدریس و سخنرانی فراهم می آورد. مدیران تعیین شده برای هر پایه تحصیلی هم نقش مهمی در سازمان دهی این بحث ها دارند.
امتحانات هفتگی و تثبیت دروس
وی در ادامه خاطرنشان کرد: برای پیشگیری از فراموشی دروس در طول نیمسال، امتحانات هفتگی از چهار درس اصلی گرفته می شود. این آزمون ها که معمولا شامل پنج سوال هستند، به تثبیت و تعمیق دروس کمک می کنند. به این ترتیب، از هر درس ماهی یک مرتبه امتحان گرفته می شود و طلاب به صورت مستمر با مباحث درگیر می شوند.
آموزش های کاربردی و مهارت های زبانی
محسنی از عرضه دروس کاربردی در حوزه علمیه امام خمینی (ره) اطلاع داد و اظهار داشت: علاوه بر دروس رسمی مانند ادبیات عرب، منطق، فقه، اصول، بلاغت و فلسفه، طلاب با عنایت به نیازهای جامعه مدرن، به آموزش های کاربردی هم دسترسی دارند. یکی از مهم ترین این آموزش ها، یادگیری زبان های خارجی است. در ده سال گذشته، حوزه علمیه امام خمینی (ره) در زمینه آموزش زبان عربی بعنوان قطب تهران و پنج شهر دیگر شناخته شده است و بیشتر از ۲۰ استاد زبان عربی از فارغ التحصیلان این دوره ها هستند. در زبان انگلیسی هم پیشرفت های قابل توجهی در آشنایی، مکالمه و ترجمه حاصل شده است.
تربیت اساتید و فعالیتهای تبلیغی
وی از برکات آموزش های کاربردی را تربیت اساتیدی دانست که در قم و سایر مناطق مشغول تدریس هستند و بیان نمود: بعضی از این افراد همینطور در سازمان های فرهنگی و ارتباطات فعالیت می نمایند. در موکب فرهنگی پیاده روی اربعین نیز، طلابی که به زبان های عربی، فارسی و انگلیسی مسلط هستند، ارتباط خوبی با زائرین سیدالشهدا برقرار کرده اند.
برنامه های آموزشی نوین در حوزه علمیه امام خمینی؛ از دروس رسمی تا مهارت های زندگی
مدیر مدرسه علمیه امام خمینی (ره) با بیان این مطلب که طلاب علاقمند به یادگیری مهارت های مختلف، از حمایت مادی و معنوی برخوردار می باشند، افزود: از آموزش کامپیوتر، نرم افزارهای نوین، تایپ، خوشنویسی و حتی موتور و اتومبیل گرفته تا مهارت هایی مانند تیراندازی که در آن بعضی از طلاب به رتبه های برتر در استان دست پیدا کردند. همچنین، دوره های فیلم نامه نویسی، روانشناسی و ارتباط با نوجوانان هم برگزار شده و بعضی از فارغ التحصیلان این دوره ها بعنوان معلم و مبلغ در مدارس فعالیت می نمایند.
فعالیت های تبلیغی و خدمات اجتماعی
وی همینطور بیان داشت: در حوزه کار تبلیغی، گروههای جهادی فعالیتهای گسترده ای در شناسایی و تأمین نیازهای محرومین انجام می دهند. این گروه ها در حوادث مختلفی مانند سیل خوزستان، زلزله کرمانشاه و سیل سیستان و بلوچستان حضور داشته اند. در دوران کرونا هم طلاب بعنوان پرستار و مشاور درمانی در کنار بیماران فعالیت نموده اند. در روزهای تبلیغی ماه رمضان، فاطمیه و نوروز نیز، گروههای جهادی در تهران، خوزستان و کرمان به انجام کارهای تبلیغی و عمرانی مشغول هستند.
محسنی اظهار داشت: در مقطع یک تا ۱۰ حوزه، دروس خارج فقه و اصول بعنوان دروس تخصصی اجتهاد تدریس می شود. مرکز تخصصی فقه و اصول هم برای طلابی که تمایل به تعمیق بیشتر در این دروس دارند، فعالیت می کند.
پژوهش و کارگروه های علمی
وی ضمن اشاره به افتخار آفرینی حوزه علمیه امام خمینی (ره) اظهار داشت: در حوزه پژوهش، این مؤسسه در ۱۶ دوره جشنواره علامه حلی مقام های برتر را کسب کرده است. سال قبل بعنوان بهترین حوزه پژوهشی در برگزاری جشنواره های مدرسه ای شناخته شد و سال جاری هم رتبه برتر کشوری را از آن خود کرد. کارگروه های علمی هفتگی در حوزه های مختلفی مانند فقه، اصول، روانشناسی، تاریخ، رجال، علوم حدیث و تفسیر فعالیت می نمایند. طلاب در انتخاب موضوعات پژوهشی خود مشارکت دارند و سالی یک مرتبه مقاله ای تألیف می کنند که در جشنواره ها رتبه های برتر را کسب می کنند.
اخلاق و مشاوره تحصیلی
مدیر مدرسه علمیه امام خمینی (ره) همینطور اشاره کرد: کلاس های حدیث اخلاقی هم در کنار کلاس های اخلاق برگزار می گردد. مشاوران متخصص روانشناسی و مشاوره تحصیلی و رفتاری هم در هر پایه تحصیلی وجود دارند که به مسایل اخلاقی و تربیتی طلاب رسیدگی می کنند.
وی خاطرنشان کرد: دو دوره «رشد آرمان» برای دانش آموزان نوجوان متوسطه دوم در مدارس اطراف حوزه برگزار شده است. اساتید جوان حوزه با برگزاری کلاس های معرفتی، مهارتی و آشنایی با مسایل کلی سیاسی و قرآنی، در مساجد و مدارس بعنوان مبلغ فرهنگی تاثیر مثبتی گذاشته اند. این فعالیتها نه تنها به تقویت معارف دانش آموزان کمک می نماید بلکه تأثیرات فرهنگی مثبتی هم در جامعه دارد. این برنامه ریزی های جامع و فعالیتهای گسترده، حوزه علمیه امام خمینی را به یکی از مراکز مهم آموزشی و فرهنگی در ایران تبدیل نموده است.
